TERAPIA GÓRAMI - FORMY I METODY

"Największą przyjemność i rozkosz dla wszystkich zmysłów przynoszą wędrówki po górach w towarzystwie przyjaciół"

Konrad Gesner: "Descriptio Montis Fracti iuxsta Lucernam", wyd.1555 rok - pierwszy znany opis górskiej wspinaczki w Alpach

GÓROTERAPIA jest autorskim programem terapeutycznym opracowanym i prowadzonym w Środowiskowym Domu Samopomocy w Pewli Wielkiej. Jest to prawdopodobnie pierwszy w Polsce program terapeutyczny, który świadomie, planowo i kompleksowo organizuje wsparcie terapeutyczne dla osób niepełnosprawnych intelektualnie w oparciu o środowisko górskie. Program terapeutyczny w ŚDS Pewel Wielka to oddziaływanie górskiej terapii zajęciowej oraz turystyki górskiej osób niepełnosprawnych. Tak rozumiana góroterapia to efekt synergii środowiska naturalnego oraz profesjonalnej terapii.

1

Góroterapia jest pojęciem pojemnym i możemy ją odnieść do wielu działań zdrowotnych podejmowanych w górach.

Znaczenia pojęcia Góroterapia:

GÓROTERAPIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH:

-Góroterapia (szersze znaczenie) -kompleksowy program terapeutyczny (górska terapia zajęciowa) + turystyka górska osób niepełnosprawnych (wykorzystanie wiedzy na temat środowiska górskiego oraz wsparcia terapeutycznego w możliwie szerokim zakresie). Program ten prowadzony jest w Środowiskowym Domu Samopomocy w Pewli Wielkiej i może być wdrażany w podobnych jednostkach pomocy społecznej (np. innych Środowiskowych Domach Samopomocy, Warsztatach Terapii Zajęciowej oraz wszelkich ośrodkach wsparcia).

-Góroterapia (węższe znaczenie) - turystyka górska osób niepełnosprawnych (mamy bardzo wiele przykładów przezwyciężania swoich ograniczeń w górach przez osoby niepełnosprawne fizycznie lub psychicznie, turystyka może być niezwykle skuteczną formą terapii osób niepełnosprawnych, często odbywa się ze wsparciem osób związanych ze środowiskiem górskim lub opiekunów oraz różnego rodzaju instytucje, fundacje i stowarzyszenia). Informacje o zdobywaniu szczytów oraz pokonywaniu szlaków turystycznych przez osoby niepełnosprawne możemy znaleźć we wszystkich mediach. Ta forma aktywności funkcjonuje w ośrodkach wsparcia osób niepełnosprawnych (m.in. w Środowiskowych Domach Samopomocy, Warsztatach Terapii Zajęciowej).

GÓROTERAPIA OSÓB SPRAWNYCH - AKTYWNOŚĆ SPOŁECZNA NASTAWIONA NA UTRZYMANIE LUB POPRAWĘ ZDROWIA:

Góroterapia (potoczne znaczenie zdrowotne) funkcjonuje w środowisku turystycznym i jest rozumiana jako pozytywny efekt górskiej wędrówki na życie człowieka. W tym potocznym sensie, każdy kto odczuwa dobry wpływ środowiska górskiego na swój organizm, stosuje góroterapię.

-Pierwszą grupę stanowią osoby w pełni sił witalnych (sprawni wspinacze, sportowcy, turyści), którzy w górach utrzymują lub podnoszą swoją sprawność psycho-fizyczną.

-Drugą grupę stanowią osoby z różnego rodzaju dysfunkcjami zdrowotnymi/społecznymi takimi jak choroba, uzależnienie, problemy życiowe, wypalenie, stres, odrzucenie lub innymi dolegliwościami. Osoby oraz zrzeszone grupy osób korzystają z turystyki górskiej jako formy pomocy w przezwyciężaniu dolegliwości/ograniczeń/nałogów/dysfunkcji. Także w tym obszarze mogą być tworzone programy góroterapii, które dostosują formy i metody do specyfiki dysfunkcji danej osoby lub grupy osób.

Z relacjami obydwu grup osób spotykamy się w mediach, książkach, prasie a także w opisach tworzonych w internecie (strony, blogi, portale społecznościowe). Może być realizowana indywidualnie, rodzinnie oraz w gronie znajomych lub w oparciu o różnego rodzaju instytucje, fundacje, stowarzyszenia. Oczywiście realizacja pasji górskiej nie musi być odczuwana i kojarzona z góroterapią - zależy to od wielu czynników m.in. indywidualnej motywacji oraz celów (wspinaczkowych, sportowych, turystycznych) jakie stawia przed sobą dana osoba lub grupa osób.

4

Góroterapia z punku widzenia jej uczestników:

1.Program terapeutyczny = Górska terapia zajęciowa + turystyka górska
-osoby niepełnosprawne (intelektualnie/fizycznie/intelektualnie i fizycznie/zaburzone)
Program realizowany w Środowiskowym Domu Samopomocy w Pewli Wielkiej

2.Turystyka górska osób niepełnosprawnych
-osoby niepełnosprawne (intelektualnie/fizycznie/intelektualnie i fizycznie/zaburzone)

3.Program terapeutyczny = Górska terapia społeczna + turystyka górska
-osoby sprawne z dysfunkcją (choroba, odrzucenie, stres, nałóg)

4.Turystyka górska osób sprawnych
-osoby sprawne lub sprawne z dysfunkcją odczuwające pozytywny wpływ gór na ich życie

schemat2
bbb

Góroterapia prowadzona w Środowiskowym Domu Samopomocy w Pewli Wielkiej to aktywność wykorzystująca środowisko górskie do działań profilaktycznych, rehabilitacyjnych i terapeutycznych w grupie osób niepełnosprawnych intelektualnie. Nasza terapia górami opiera się na wykorzystaniu wiedzy górskiej i terapeutycznej w celu osiągnięcia pozytywnych zmian w określonej grupie lub u konkretnej jednostki. Działamy na rzecz dobrostanu każdego uczestnika i staramy się pozytywnie stymulować jego sferę psychiczną i fizyczną.

Góry to przestrzeń niezwykłego piękna, realizacji marzeń oraz wzrostu sił fizycznych i psychicznych. Wysiłek organizmu związany ze zdobywaniem wysokości oraz organizacja psychiki nakierowanej na cel, znajduje swe spełnienie w błogim uczuciu radości, gdy ze szczytu spoglądamy na świat oraz nabieramy zdrowego dystansu do codzienności.

Góry wywierają wpływ na ludzi i kształtują ich pod wieloma względami. Górska wędrówka powoduje pozytywne nastawienie do rzeczywistości, lepsze radzenie sobie z problemami, pokonywanie trudności, a także uwrażliwienie na piękno otaczającego świata. Bo przecież w górach przyroda jest najbogatsza i najwspanialsza, a poznani ludzie bardzo często pozostają przyjaciółmi na całe życie. Góry dają możliwość poczucia wzrostu w każdym aspekcie duszy i ciała, kształtują nasz dobrostan, więc mogą być przestrzenią leczniczą.

góroterapia-terapia-górami-03

Pozytywny wpływ góroterapii w ujęciu medycznym:

-wzmocnienie układu sercowo-naczyniowego - poprawa krążenie i wydolności

-wzmocnienie układu oddechowego – lepsze dotlenienie organizm

-stymulacja układu nerwowego - relaksacja, uwalnianie od stresu i napięcia

-wzmocnienie układu odpornościowego - przyspieszenie metabolizmu i usuwanie toksyn

-wzmocnienie układu kostno-mięśniowego – wsparcie w zachowaniu mobilności, sprawności oraz kondycji

Pozytywny wpływ góroterapii w ujęciu pedagogicznym:

-umiejętność stawiania sobie określonych celów/zadań/wyzwań oraz ich realizacja

-nauka aktywnego i twórczego spędzania czasu

-rozwój relacji pomiędzy osobami

-integracja jednostki w zespole

-radzenie sobie w różnych sytuacji społecznych

-realizacja wspólnych celów oraz kształtowanie umiejętności rozdziału zadań

-wyzwalanie pozytywnej energii i chęci do działania

-kształtowanie cech charakteru

-rozbudzanie zainteresowań i pasji

-uwrażliwienie na piękno

-zainteresowanie otoczeniem

-edukacja przyrodnicza i kształtowanie świadomości ekologicznej

-odkrywanie indywidualnych zainteresowań i możliwości rozwoju

Pozytywny wpływ góroterapii w ujęciu terapeutycznym:

-utrwalanie nawyków związanych z samoobsługą

-nauka samodzielności, kształtowanie orientacji schematu ciała i przestrzeni

-rozwój umiejętności społecznych i zachowań społecznie akceptowalnych

-rozwój komunikacji

-stymulacja zmysłów

-inicjowanie i rozwój kontaktów między osobami

-stymulacja sprawności motorycznych i manualnych

-rozwój funkcji poznawczych

-rozwój sfery emocjonalnej

-budowa pozytywnej samooceny i wiary we własne możliwości

-rozwój uzdolnień i kształtowanie umiejętności bazowania oraz wykorzystania mocnych stron

-rozwój umiejętności kulturalnego zachowania

-usprawnianie, korygowanie i kompensowanie zaburzonych funkcji

Jako przewodnik, pedagog i terapeuta dostrzegłem wielki potencjał wychowawczy, edukacyjny oraz terapeutyczny tkwiący w tej przestrzeni. Zauważyłem też, że rola przewodnika górskiego i terapeuty są bardzo do siebie podobne, bowiem nadrzędnym celem jest zbudowanie opartej na zaufaniu relacji oraz bezpieczne przeprowadzenie danej osoby przez określony wycinek świata. Może to być pogmatwany świat ludzkich relacji lub nieznany górski szlak. Ważne jest by na końcu tej drogi stanąć razem i poczuć wspólną moc, którą otrzymaliśmy po przejściu tej drogi.

góroterapia-terapia-górami-14
góroterapia-terapia-górami-13

Siła gór jest w stanie pomóc wielu osobom w codziennym życiu. Jest dobrą alternatywą dla telewizji, smartfonów i galerii handlowych. Otwiera się na wszystko co naturalne i proste, zwraca się ku przyrodzie oraz ekologii. Góroterapia nie jest cudownym lekarstwem na wszystko, ale stanowi bardzo konkretną propozycję aktywności fizycznej, wyciszenia umysłu i twórczego otwarcia się na świat.

góroterapia-terapia-górami-17
góroterapia-terapia-górami-18

Góroterapia to racjonalna aktywność górska w połączeniu z wszelkimi innymi formami terapii zajęciowej wykorzystującej motyw gór 🙂

W Góroterapii można wykorzystywać takie zajęcia terapeutyczne jak arteterapię w szerokim zakresie, filmoterapię (film górski), biblioterapię (książka górska), muzykoterapię (piosenka turystyczna), czyli takie w których pojawia się motyw związany z górami, a ich dobór zależy od konkretnej grupy z którą pracujemy. W zajęciach można stosować wszelkie działania pedagogiczne dostosowane do konkretnych osób, takie jak pogadanka, zabawa, zagadka i plastyka. Zastosowanie środków zależy od kreatywności osoby prowadzącej, oraz stawianych sobie celów.

WYBRANE FORMY I METODY ZAJĘĆ

PROWADZONYCH W RAMACH GÓROTERAPII W

ŚRODOWISKOWYM DOMU SAMOPOMOCY W PEWLI WIELKIEJ

61-
góroterapia-terapia-górami-09
goroterapia-01
73
góroterapia-terapia-górami-15
góroterapia-terapia-górami-12
81
SS
pIENINY
85
gÓRAL gÓROTERAPIA 1
Góral Góroterapia 2
91
Gra Góroterapia 1-
Gra góroterapia 2-
100
wycieczka-na-kiczerę-góroterapia-04
Harnaś Góroterapia-
109
wycieczka-na-halę-boraczą-góroterapia-01
wycieczka-na-halę-boraczą-góroterapia-05
114
Sprzątanie Góroterapia 2-
Sprzątanie Góroterapia 1-
118
Kukuczka goroterapia 1
spotkanie-z-ratownikiem-góroterapia-06
124
Babiogórski Góroterapia 3
Babiogórski Góroterapia 6
Panorama Rysianka