Góroterapia jest pojęciem pojemnym i możemy ją odnieść do wielu działań zdrowotnych podejmowanych w górach.

Znaczenia pojęcia Góroterapia:

GÓROTERAPIA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ:

-Góroterapia (szersze znaczenie) -kompleksowy program terapeutyczny (górska terapia zajęciowa) + turystyka górska osób z niepełnosprawnością (wykorzystanie wiedzy na temat środowiska górskiego oraz wsparcia terapeutycznego w możliwie szerokim zakresie). Program ten prowadzony jest w Środowiskowym Domu Samopomocy w Pewli Wielkiej i może być wdrażany w podobnych jednostkach pomocy społecznej (np. innych Środowiskowych Domach Samopomocy, Warsztatach Terapii Zajęciowej oraz wszelkich ośrodkach wsparcia).

PROGRAM GÓROTERAPIA w ŚDS w Pewli Wielkiej opiera się na dwóch filarach, którymi są:

Górska wycieczka terapeutyczna - aktywność fizyczna w terenie górskim, polegająca na pokonywaniu określonych wyzwań psychicznych, fizycznych i społecznych, podczas której osiągane są założone wcześniej cele terapeutyczne. Górskie wycieczki terapeutyczne w Środowiskowym Domu Samopomocy w Pewli Wielkiej odbywają się pod opieką przewodnika górskiego (lub osoby z odpowiednimi kwalifikacjami i umiejętnościami w zakresie bezpiecznego poruszania się w terenie górskim takimi jak instruktor turystyki, ratownik górski, leśnik, pracownik parku narodowego lub krajobrazowego) oraz personelu terapeutycznego i medycznego (terapeuta zajęciowy, psycholog, psychoterapeuta, pielęgniarka).

Górska Terapia Zajęciowa to rehabilitacja wszelkimi uznanymi formami oraz metodami, w których możliwe jest wykorzystanie motywu gór. Skierowana jest do osób z niepełnosprawnością (psychiczną, fizyczną). GTZ skupiona jest głównie na pracy w pomieszczeniach, jest uzupełnienie oraz wzmocnieniem uzupełnienie górskich wycieczek terapeutycznych, a wykorzystać możemy takie jej formy jak:

Arteterapia – terapia wykorzystująca sztukę z motywem górskim (np. prace plastyczne)

Biblioterapia – terapia z wykorzystaniem literatury górskiej (np. gwara, czytanie, omawianie, postacie, baśnie, podania, legendy Karpat, Sudetów, Gór Świętokrzyskich)

Muzykoterapia – terapia z wykorzystaniem muzyki ludowej obszarów górskich (np. nauka piosenek, gra na instrumentach, rytmika, spotkania z twórcami) oraz piosenka turystyczna

Choreaoterapia – terapia z wykorzystaniem tańca i ruchu inspirowanych motywami obszarów górskich

Dramaterapia – terapia z wykorzystaniem scenek, inscenizacji, zabawy słowno-muzycznej z motywami kultury obszarów górskich

Poezjoterapia – terapia z wykorzystaniem wierszy, wierszyków, humoresek, anegdot z motywem górskim

Rękodzieło, Rzeźbiarstwo, Stolarstwo, Kulinaria, Tkactwo i Krawiectwo wykorzystujące motywy górskie

Twórcza Edukacja – wszelkie formy nauki dostosowanej do możliwości uczestników (zagadki, rebusy, wykreślanki, prelekcje, spotkania, warsztaty, a także wizyty w muzeach, skansenach, oraz wszystkich miejscach związanych z górami) wykorzystującej tematy górskie w terapii.

Górska Terapia Społeczna to rehabilitacja wszelkimi uznanymi formami oraz metodami, w których możliwe jest wykorzystanie motywu gór. Skierowana jest do osób sprawnych z dysfunkcjami (choroby, uzależnienia, traumy, zagrożenia wykluczeniem, specjalne potrzeby edukacyjne). GTS skupiona jest głównie na pracy w pomieszczeniach i podobnie jak wyżej:

Formy terapii dostosowane do konkretnej grupy + treningi motywacyjne (nawiązujące do odbytych wycieczek górskich)

-Góroterapia (węższe znaczenie) - turystyka górska osób z niepełnosprawnością (mamy bardzo wiele przykładów przezwyciężania swoich ograniczeń w górach przez osoby niepełnosprawne fizycznie lub psychicznie, turystyka może być niezwykle skuteczną formą terapii osób niepełnosprawnych, często odbywa się ze wsparciem osób związanych ze środowiskiem górskim lub opiekunów oraz różnego rodzaju instytucje, fundacje i stowarzyszenia). Informacje o zdobywaniu szczytów oraz pokonywaniu szlaków turystycznych przez osoby niepełnosprawne możemy znaleźć we wszystkich mediach. Ta forma aktywności funkcjonuje w ośrodkach wsparcia osób niepełnosprawnych (m.in. w Środowiskowych Domach Samopomocy, Warsztatach Terapii Zajęciowej).

GÓROTERAPIA OSÓB SPRAWNYCH - AKTYWNOŚĆ SPOŁECZNA NASTAWIONA NA UTRZYMANIE LUB POPRAWĘ ZDROWIA:

Góroterapia (potoczne znaczenie zdrowotne) funkcjonuje w środowisku turystycznym i jest rozumiana jako pozytywny efekt górskiej wędrówki na życie człowieka. W tym potocznym sensie, każdy kto odczuwa dobry wpływ środowiska górskiego na swój organizm, stosuje góroterapię.

-Pierwszą grupę stanowią osoby w pełni sił witalnych (sprawni wspinacze, sportowcy, turyści), którzy w górach utrzymują lub podnoszą swoją sprawność psycho-fizyczną.

-Drugą grupę stanowią osoby z różnego rodzaju dysfunkcjami zdrowotnymi/społecznymi takimi jak choroba, uzależnienie, problemy życiowe, wypalenie, stres, odrzucenie lub innymi dolegliwościami. Osoby oraz zrzeszone grupy osób korzystają z turystyki górskiej jako formy pomocy w przezwyciężaniu dolegliwości/ograniczeń/nałogów/dysfunkcji. Także w tym obszarze mogą być tworzone programy góroterapii, które dostosują formy i metody do specyfiki dysfunkcji danej osoby lub grupy osób.

Z relacjami obydwu grup osób spotykamy się w mediach, książkach, prasie a także w opisach tworzonych w internecie (strony, blogi, portale społecznościowe). Może być realizowana indywidualnie, rodzinnie oraz w gronie znajomych lub w oparciu o różnego rodzaju instytucje, fundacje, stowarzyszenia. Oczywiście realizacja pasji górskiej nie musi być odczuwana i kojarzona z góroterapią - zależy to od wielu czynników m.in. indywidualnej motywacji oraz celów (wspinaczkowych, sportowych, turystycznych) jakie stawia przed sobą dana osoba lub grupa osób.